Stichting Pandora plaatst kanttekeningen bij de reikwijdte van de taken en bevoegdheden van de commissie, over de uitvoerbaarheid en de wenselijkheid hiervan.
Volwaardige rechtspraak, zorgvuldig onafhankelijk toezicht op (verplichte) zorg en toezicht op de commissies acht zij cruciaal.
Het grootste goed van de patiënt - zijn vrijheid, lichamelijke en geestelijke integriteit - kan door dwang diep worden aangetast. De rechtspositie van de patiënt moet daadwerkelijk gewaarborgd blijven.
De commissie adviseert, de rechter beslist:
Eén rechterlijke machtiging, op basis van een advies van de commissie over de noodzakelijke zorg, legitimeert in de nieuwe wet tot met name genoemde interventies.
Shockerend vindt Stichting Pandora de opstelling van beroepsorganisaties in de geestelijke gezondheidszorg, KNMG, NVvP, NVVA en GGZ Nederland die kritiek uitoefenen op de ‘tweetrapsraket’ (de commissie adviseert, de rechter beslist) bij de besluitvorming over dwang. Hun pleidooi dat ‘de rechter slechts marginaal zou mogen toetsen’ wijst Stichting Pandora af.
Juist op het complexe terrein van de psychiatrie en in het bijzonder bij dwang hoort o.i. de rechtspositie van de patiënt/burger door een onafhankelijke rechter beoordeeld te worden, inclusief de mogelijkheid om zelfstandig onderzoek te doen.
Onafhankelijke rechter beslist over onvrijwillige zorg:
In zijn schrijven van 23 september 2008 licht de minister van justitie het uitgangspunt van het kabinet toe: ‘Een onafhankelijke rechter behoort beslissingen over onvrijwillige zorg te nemen. Samenvoeging van een juridische toets en een zorginhoudelijke afweging zou tot een ongewenste vermenging leiden’.
Belangenverstrengeling commissies, beroeps- en zorgorganisaties ongewenst:
Stichting Pandora waarschuwt dat als de commissies en de beroeps- en zorgorganisaties te zeer verstrengeld raken, de onafhankelijkheid van de commissies wordt bedreigd en de positie van de patiënt ernstig wordt verzwakt. Dit staat haaks op de doelstelling van het wetsvoorstel.
Overname taken IGZ door commissie onwenselijk:
De wetgevers stellen dat ‘door de actieve houding van de commissie op individueel niveau, voorafgaand aan en ter voorkoming van de toepassing van dwang, feitelijk een deel zal worden vervuld van de oude, op preventie gerichte taak van de gezondheidsinspectie (IGZ). Complementair hieraan wordt de toezichthoudende taak opgedragen aan de gezondheidsinspectie (IGZ) (MVT 10 pp.13).’
Stichting Pandora wijst erop dat de preventieve taak om onvrijwillige zorg te voorkomen de kerntaak betreft van de geestelijke gezondheidszorg. Het gestelde dat dit de exclusieve taak van de commissie zou zijn, wijst zij af. Taken op het gebied van de inspectie conflicteren o.i. met de centrale rol van de commissie bij de besluitvorming over verplichte zorg.
Stichting Pandora acht het een omissie dat het onafhankelijk toezicht op (verplichte) zorg en op de commissies slecht is uitgewerkt in voorliggend wetsvoorstel.
Protocollerende inbreng commissie ongewenst:
De regionale commissies zullen geleid worden door een landelijk bestuur, dat ook de ontwikkeling van richtlijnen, protocollen, modellen en andere instrumenten ter hand kan nemen. Verwacht wordt dat zo de uniformiteit en kwaliteit van de adviezen wordt verhoogd (MVT 7 pp.9)’.
Genoemde protocollerende inbreng van de landelijke commissie is door veel partijen waaronder Stichting Pandora met klem afgewezen. Dit zal een te grote eenheidscultuur teweeg brengen.
Alle beschrijvingen van de voorgestelde wettekst zijn afkomstig uit het Conceptvoorstel Wet verplichte GGz en de Memorie van toelichting (MVT) bij het conceptvoorstel Wet verplichte GGz, (Minister van Justitie & Minister van VWS) 19 november 2008. |
Thema's 